Begrippenlijst Kwaliteitscriteria Gezinshuizen 2026

Aanvullende deskundigheid

Deskundigheid van een andere professional die wordt ingeschakeld wanneer de zorgvraag, risico’s of grenzen van de vakbekwaamheid van de gezinshuisouder daarom vragen. Dit kan bijvoorbeeld gedragswetenschappelijke, diagnostische, medische, juridische of andere specialistische deskundigheid zijn. kwaliteitscriteria 2026

Behandeling

Professionele behandeling die wordt uitgevoerd door een daarvoor bevoegde en vakbekwame professional. Behandeling is niet automatisch onderdeel van iedere gezinshuisplaatsing en staat professioneel onderscheiden van de dagelijkse gezinshuiszorg. kwaliteitscriteria 2026

Beroepskwalificatie

De beroepsopleiding die de basis vormt voor het professioneel uitvoeren van werkzaamheden als gezinshuisouder. Binnen deze kwaliteitscriteria kan dit een relevante SKJ- of BIG-geregistreerde beroepsroute zijn of een relevante opleiding op minimaal mbo-4-niveau. kwaliteitscriteria 2026 kwaliteitscriteria 2026

Continuïteit van zorg

Het zo organiseren van de gezinshuiszorg dat jeugdigen ook bij afwezigheid, verlof of uitval van de gezinshuisouder kunnen rekenen op de benodigde dagelijkse zorg en professionele verantwoordelijkheid. Continuïteit betekent niet dat één gezinshuisouder persoonlijk 24 uur per dag beschikbaar moet zijn. kwaliteitscriteria 2026

Diagnostiek

Professioneel onderzoek of beoordeling gericht op het begrijpen of vaststellen van ontwikkelings-, gedrags-, psychische of andere problematiek. Diagnostiek is niet automatisch onderdeel van gezinshuiszorg en wordt, wanneer nodig, uitgevoerd door een daarvoor bevoegde en vakbekwame professional. kwaliteitscriteria 2026

Duurzame uitvoerbaarheid

De mate waarin de gezinshuiszorg over langere tijd verantwoord kan worden voortgezet, rekening houdend met de behoeften van jeugdigen, veiligheid, beschikbare deskundigheid en capaciteit, continuïteit, het leefklimaat en de belastbaarheid van de gezinshuisouder.

Gedragswetenschapper

Een specialist die vanuit gedragswetenschappelijke deskundigheid kan worden ingezet voor onder meer consultatie, casuïstiekbespreking en advies. De betrokkenheid van een gedragswetenschapper betekent niet automatisch dat deze inhoudelijk toezicht houdt op de gezinshuisouder of de professionele verantwoordelijkheid voor de gezinshuiszorg of het hulpverleningsplan overneemt. kwaliteitscriteria 2026

Geregistreerde professional

Een professional die voor de toepassing van de norm verantwoorde werktoedeling als geregistreerde professional geldt. Binnen deze kwaliteitscriteria betreft dit een daarvoor relevante SKJ- of BIG-geregistreerde professional. kwaliteitscriteria 2026

Gezinsgericht

De manier waarop wonen, opvoeding en begeleiding zijn georganiseerd rond een gezamenlijk dagelijks leven, duurzame relaties en continuïteit, in plaats van hoofdzakelijk vanuit groepsgerichte routines en wisselende professionele diensten.

Gezinshuis

Een kleinschalige, gezinsgerichte vorm van professionele jeugdhulp waarin jeugdigen wonen en worden opgevoed in een zo gewoon mogelijke leefomgeving en waarin professionele opvoeding, begeleiding en ondersteuning zijn geïntegreerd in het dagelijks samenleven. kwaliteitscriteria 2026

Gezinshuisouder

De beroepsmatig gekwalificeerde jeugdprofessional die de dagelijkse professionele opvoeding, begeleiding en ondersteuning van jeugdigen in het gezinshuis vormgeeft. De gezinshuisouder handelt binnen de eigen vakbekwaamheid, bevoegdheid en toebedeelde professionele verantwoordelijkheid. kwaliteitscriteria 2026

Gezinshuiszorg

Professionele jeugdhulp waarin dagelijkse opvoeding, begeleiding en ondersteuning worden geboden binnen een gezinsgerichte woon- en leefomgeving en verweven zijn met het dagelijks samenleven. kwaliteitscriteria 2026

Huiselijk

Een woon- en leefomgeving die het karakter van een woning heeft en waarin ruimte is voor privacy, persoonlijke bezittingen, eigenheid en het gewone dagelijks leven.

Huisregels

Algemene afspraken over het dagelijks samenleven in het gezinshuis. Huisregels kunnen een pedagogisch of veiligheidsdoel hebben, maar vormen geen zelfstandige grond voor het beperken van rechten of vrijheden van jeugdigen. kwaliteitscriteria 2026

Hulpverleningsplan

Het individuele plan voor de gezinshuiszorg waarin onder meer doelen, ondersteuningsbehoeften, afspraken, verantwoordelijkheden en evaluatie zijn vastgelegd. Het plan komt tot stand met de jeugdige en, afhankelijk van diens positie, ouders of vertegenwoordigers. kwaliteitscriteria 2026

Jeugdhulpaanbieder

De natuurlijke persoon of rechtspersoon die als aanbieder verantwoordelijk is voor de organisatorische voorwaarden waaronder gezinshuiszorg wordt geboden, waaronder kwaliteit, veiligheid, continuïteit, werktoedeling, professionele inzet, klachtenafhandeling, vervanging en kwaliteitsbewaking. kwaliteitscriteria 2026

Juridische verantwoordelijkheid

Verantwoordelijkheid die voortvloeit uit bijvoorbeeld gezag, wet, een kinderbeschermingsmaatregel of een rechterlijke beslissing. Deze verantwoordelijkheid wordt onderscheiden van de professionele verantwoordelijkheid voor de gezinshuiszorg. kwaliteitscriteria 2026

Leefklimaat

De sociale en dagelijkse omgeving waarin jeugdigen en andere bewoners samenleven. Het leefklimaat omvat onder meer veiligheid, omgang met elkaar, structuur, privacy, autonomie, relaties en ruimte voor ontwikkeling. kwaliteitscriteria 2026

Matching

De professionele afweging of de behoeften, het perspectief en de risico’s van een jeugdige aansluiten bij de deskundigheid, capaciteit, samenstelling, ondersteuning en uitvoerbaarheid van het gezinshuis. Daarbij worden ook de gevolgen voor andere bewoners en het gezinshuis als geheel meegewogen. kwaliteitscriteria 2026

Niet-geregistreerde gezinshuisouder

Een beroepsmatig gekwalificeerde gezinshuisouder die niet als SKJ- of BIG-geregistreerde professional geldt. Deze kan zelfstandig werkzaamheden uitvoeren die passen bij de eigen beroepskwalificatie en vakbekwaamheid. Voor werkzaamheden waarvoor de norm verantwoorde werktoedeling een geregistreerde professional vereist, wordt deze georganiseerd. kwaliteitscriteria 2026

Onafhankelijke vertrouwenspersoon

De onafhankelijke vertrouwenspersoon voor de jeugdhulp tot wie jeugdigen en ouders zich rechtstreeks en zonder toestemming van de gezinshuisouder of jeugdhulpaanbieder kunnen wenden voor ondersteuning. kwaliteitscriteria 2026

Organisatorische verantwoordelijkheid

De verantwoordelijkheid van de jeugdhulpaanbieder voor de voorwaarden waaronder verantwoorde gezinshuiszorg kan worden geboden. Deze verantwoordelijkheid blijft bij de jeugdhulpaanbieder, ook wanneer professionele werkzaamheden aan individuele professionals zijn toebedeeld. kwaliteitscriteria 2026

Perspectief

De richting waarin voor de jeugdige wordt gewerkt wat betreft verblijf en opgroeien, bijvoorbeeld terugkeer naar ouders, langdurig verblijf in het gezinshuis of een andere woon- en opvoedplek. De gezinshuisouder brengt hierover professionele observaties en afwegingen in; het perspectiefbesluit wordt genomen door degene die daarvoor bevoegd of verantwoordelijk is. kwaliteitscriteria 2026

Professionele achtervang

Een beschikbare geregistreerde professional die kan worden geraadpleegd en, wanneer nodig, professionele besluitvorming of verantwoordelijkheid op zich neemt voor werkzaamheden waarvoor een geregistreerde professional vereist is. kwaliteitscriteria 2026

Professionele autonomie

De ruimte en verantwoordelijkheid van een professional om toebedeelde werkzaamheden binnen het eigen professionele domein en de eigen vakbekwaamheid zelfstandig uit te voeren volgens de geldende professionele standaard. kwaliteitscriteria 2026

Professionele regie

De professionele verantwoordelijkheid voor samenhang, afstemming en besluitvorming binnen de gezinshuiszorg en het hulpverleningsplan. Bij een geregistreerde gezinshuisouder ligt deze regie binnen de kwaliteitscriteria in beginsel bij de gezinshuisouder, voor zover dit binnen het eigen professionele domein en de vakbekwaamheid valt. kwaliteitscriteria 2026

Professionele verantwoordelijkheid

De verantwoordelijkheid van een professional voor het eigen professionele handelen en voor de werkzaamheden en beslissingen die aan deze professional zijn toebedeeld, binnen de eigen beroepskwalificatie, vakbekwaamheid en bevoegdheid. kwaliteitscriteria 2026

Rechtspositie van de jeugdige

De positie van de jeugdige die bepaalt welke rechten deze heeft op onder meer informatie, participatie, toestemming, privacy, vrijheid, dossierinzage en ondersteuning. Leeftijd, ontwikkeling, gezag en de juridische situatie spelen daarbij een rol. kwaliteitscriteria 2026

Registerplein

Register waarin binnen deze kwaliteitscriteria niet-SKJ/BIG-geregistreerde gezinshuisouders worden geregistreerd om blijvende professionele ontwikkeling en het onderhouden van vakbekwaamheid aantoonbaar te borgen. Registratie bij Registerplein maakt iemand niet tot geregistreerde professional in de zin van de norm verantwoorde werktoedeling en vervangt geen SKJ- of BIG-registratie. kwaliteitscriteria 2026

Vakbekwaamheid

De kennis, vaardigheden, ervaring en professionele ontwikkeling die nodig zijn om de toebedeelde werkzaamheden verantwoord uit te voeren. Vakbekwaamheid wordt onderhouden door professionele ontwikkeling, deskundigheidsbevordering en reflectie.

Verantwoorde werktoedeling

Het kader voor de verdeling van werkzaamheden en professionele verantwoordelijkheden tussen geregistreerde en niet-geregistreerde professionals. Bij de werktoedeling wordt bepaald welke professional welke werkzaamheden zelfstandig kan uitvoeren en waar inzet of verantwoordelijkheid van een geregistreerde professional nodig is. kwaliteitscriteria 2026

Vervanger

De persoon die bij afwezigheid van de gezinshuisouder de dagelijkse zorg overneemt. De vervanger is toegerust voor de werkzaamheden en is waar mogelijk vooraf bekend bij de jeugdigen. De geldende eisen voor werktoedeling blijven ook bij vervanging van toepassing. kwaliteitscriteria 2026

Vrijheidsbeperking

Een afspraak, maatregel of handelwijze die feitelijk de vrijheid of andere rechten van een jeugdige beperkt. In een open gezinshuis wordt een vrijheidsbeperkende maatregel niet tegen de wil van de jeugdige toegepast zonder wettelijke grondslag. kwaliteitscriteria 2026

Vrijwillige afspraak

Een individuele afspraak waarmee de jeugdige op basis van begrijpelijke informatie vrij kan instemmen, die de jeugdige kan weigeren en die kan worden heroverwogen. Een afspraak is niet vrijwillig wanneer de jeugdige feitelijk niet kan weigeren. kwaliteitscriteria 2026

Zeggenschap en participatie

De mogelijkheid van de jeugdige om informatie te ontvangen, wensen en zorgen kenbaar te maken, invloed uit te oefenen en betrokken te worden bij beslissingen die de hulp en het dagelijks leven aangaan. Participatie betekent niet dat de jeugdige, ouders en professionals dezelfde verantwoordelijkheid of beslissingsbevoegdheid hebben. kwaliteitscriteria 2026